Wszelkie opinie, wnioski, postulaty, pytania, które mają być zamieszczone na FORUM, prosimy przesyłać drogą mailową na adres: biuro@4kongres.pl. 

 

Uwagi, propozycje, postulaty, które mają być zamieszczone na forum prosimy przesyłać na adres: biuro@4kongres.pl

<< powrót do strony głównej

Głos jednego z biegłych sądowych

Mam kilka uwag do Państwa zaproszenia, projektu i do samego spotkania.

 

1. W mailu poniżej podano, iż jednym z głównym celów kongresu jest opinia o projekcie ustawy o biegłych autorstwa Ministerstwa Sprawiedliwości, która znajduje się na stronie www.4kongres.pl. Może się mylę i nie potrafię znaleźć na stronie prawidłowego projektu, ale znalazłem tylko wersję Instytutu Ekspertyz Sądowych z 2018 a datowaną na 1 maja 2019 (https://www.4kongres.pl/projekt-ustawy-o-bieglych-z-2018-roku) . Proszę o informację gdzie dokładnie jest umieszczony projekt MS ?

2. Zapoznałem się z projektem IES widocznym na stronie kongresu. Nie chcąc się wdawać w szczegółową i obszerną analizę należy jednak zwrócić uwagę, iż projekt w pierwszej kolejności skupia się głównie na nowym sposobie powołania i weryfikacji biegłych oraz podniesieniu rangi IES. Niestety pomija zaś inne aspekty i problemy biegłych. Być może warto wrócić do początku - https://1kns.pl/o-kongresie/wnioski-z-ankiet-bieglych-i-rzeczoznawcow/ - co z tego zostało zawarte i rozwiązane w projekcie ustawy o biegłych ?

Ogólnie, z przykrością trzeba stwierdzić, iż projekt jest niestety niedopracowany a autorzy w dużej mierze chyba pomylili tematy zapominając, iż nawet z nazwy jest to ustawa o biegłych a nie o tym jak się wybiera dyrektora IES czy radę naukową IES (art.43, 44, 45, 46, 47, 87) czy co się dzieje z pracownikami IES (art.88). Osobną kwestią jest fakt, iż takich kwestii generalnie nie umieszcza się w ustawach. A już na pewno nie mają one nic wspólnego z biegłymi.

Kolejną kwestią się jawnie sprzeczne, działające na szkodę środowiska i biegłych zapisy, np.:

art.47

Dlaczego członkowie IES zapewniają sobie odpowiednie wynagrodzenia w ustawie (art. 47 p.8) a autor projektu niejako wypycha wynagrodzenia podmiotu o którym jest dokument poza ustawę o biegłych (do rozporządzeń MS). Czy to nie jest zamiatanie sprawy pod dywan i utrwalenie obecnego status quo ? Dlaczego biegli nie mieli by również mieć rewaloryzowanych corocznie stawek cyt." do przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych."

Autorom polecam porównanie stawek i wynagrodzenia biegłych z sąsiadami o innych krajach UE nie wspominając.

Do poczytania i skonfrontowania średniej płacy w gospodarce oraz zderzenia ich z różnicami w stawkach biegłych (opracowanie z 2016 r.)- http://forensicwatch.pl/web/pliki/baza-wiedzy/Opracowania/Wynagrodzenia-Bieglych.pdf

Obecnie selekcja negatywna trwa. Stawki w chwili obecnej sięgają średniej płacy krajowej na etacie. Jaki ekspert będzie pracował za takie pieniądze nie traktując takiej działalności stricte hobbistycznie w sytuacji groźby kar, grzywien a nawet odpowiedzialności karnej ? Nie wspominając już o uznaniowości poszczególnych kosztów i nakładu pracy oraz skarg stron postępowania.

Art.66 p.2

Z jakich funduszy biegli mają się doszkalać ? Czy ustawa przewiduje osobny fundusz na szkolenia biegłych ?

art. 67

Nakłada na biegłego obowiązek dokumentacji wykonanych opinii. Powstaje pytanie nie tylko kto będzie finansował dodatkowy nakład pracy skoro biegły jest rozliczany tylko za wykonanie opinii (pomijając o sposobach,standardach i wytycznych do takiej dokumentacji). Czy biegły ma wydawać opinie czy dokumentować swoje działania ?

art. 73

stwierdza, iż:

Wypłata wynagrodzenia za wydaną opinię i innych należności dokonywana jest w następujący sposób:1) niezwłocznie po sprawdzeniu przez organ prowadzący postępowanie wyliczenia należności[...] W chwili obecnej organy również niezwłocznie wypłacają wynagrodzenia - to niezwłocznie często oznacza kilka lub kilkanaście miesięcy, bo brak jest sankcji. Dlaczego sami biegli wyznaczają sobie 14 dni na zwrot pieniędzy (art. 74.1) a organy mają bezterminowo (niestety, ale tak jest termin "niezwłocznie" traktowany). Należy zwrócić uwagę, iż już są przepisy, np. art. 360 kpc, które nie jest stosowane w przypadku biegłych.

art.74.2

"Jeżeli opinia jest niepełna, nierzetelna lub została wydana ze znacznym nieusprawiedliwionym opóźnieniem, wynagrodzenie ulega odpowiedniemu obniżeniu; można również odstąpić od przyznania wynagrodzenia lub zwrotu jakichkolwiek kosztów poniesionych przez biegłego związanych z jej wydaniem"

ten zapis jest tak ogólny, iż każdy organ może się powołać na "niepełność" opinii i odstąpić od przyznania wynagrodzenia. Co to znaczy też "znaczne nieusprawiedliwione opóźnienie" ? Autor chyba zapomina, iż organy (np.Sądy) mają bardzo bogate narzędzia przymusu. Od kary grzywny do nawet aresztu.

 

art. 70 p.4 w określeniu brakuje jednego acz ważnego określenia "maksymalnej" lub "w pełnej wysokości". W chwili obecnej niektóre Sądy (np. SO w Lublinie) stoją na stanowisku, iż stawki określone w rozporządzeniach są maksymalnymi i decyzjami Prezesów obniżają np. do 50 % ryczałty za użytkowanie prywatnego samochodu do celów służbowych. Powoduje to absurdy w postaci korzystania z samochodu prywatnego, gdzie z góry wiadomo, iż nie ma możliwości nawet zwrotu za paliwo (sytuacje, że nie ma możliwości skorzystania z transportu publicznego nie należą do rzadkości)

 

Powyższe to tylko kilka uwag. Nie wypełniają analizy całości.

 

Głos jednego z biegłych sądowych

Prokuratura zleca opinie biegłemu i za nią płaci; zawsze nam mówiono, że właścicielem i dysponentem opinii jest ten kto zleca i płaci- czyli w tym przykładzie prokuratura.

Pytanie jest takie- czy strona - ta która nie jest opiniowana ale która w aktach miała odstęp do opinii- może użyć tej opinii w innej sprawie? np. przeciwko osobie opiniowanej? jak to jest wczasach RODO_ czy rzeczywiście każdy kto ma dostęp i interes może sobie dowolnie używać opinii wykonanej na rzecz i zlecenie prokuratury?

 

 

Głos jednego z biegłych sądowych

Moja sugestia dotyczy wieku biegłego (Rozdz.2, Art.10 Ust.2). Postuluję, aby nie było obligatoryjnego ograniczenia do 70 lat, ale żeby dać możliwość osobom, które do tej pory wypełniały swoje obowiązki w sposób prawidłowy, aby nadal mogły sprawować tę funkcję.

 

Z poważaniem,

biegły sądowy od 2005r.

przy Sądach Okręgowych w W-wie

 

Głos jednego z biegłych sądowych

Po zapoznaniu się z projektem ustawy o biegłych, zwracam uprzejmie uwagę Projektodawcy oraz Kongresowi, na niezgodną z Konstytucją RP, wynikającą z projektu ustawy, dyskryminację ze względu na wiek. Wnoszę o uwzględnienie tej okoliczności w trakcie obrad Kongresu.

 

https://rownosc.info/media/uploads/dyskryminacja_ze_wzgledu_na_wiek.pdf

 

Serdecznie pozdrawiam

biegły sądowy, uczestnik wszystkich poprzednich Kongresów.

 

 

Informacja od Komitetu Organizacyjnego 4KNS

Inicjatorzy IV Kongresu Nauk Sądowych ponownie informują, iż ze względu na trwające prace nad projektem ustawy o biegłych uznano za celowe przesunąć na późniejszy termin planowany pierwotnie na 29 czerwca br. IV Kongres; nowy termin został ustalony na dzień 23 listopada 2019 r. (sobota).

 

Celem Kongresu będzie:

  1. Projekt ustawy o biegłych, analiza, dyskusja i zaopiniowanie.
  2. Zebranie i przedstawienie informacji oraz dorobku naukowego i opiniodawczego biegłych i rzeczoznawców.
  3. Kierunki i sposoby poprawy jakości opiniowania oraz podniesienia efektywności wykonywania ekspertyz w Polsce.
  4. Pragmatyzm w funkcjonowaniu wymiaru sprawiedliwości oraz biegłych i rzeczoznawców.
  5. Błąd a fałsz w ekspertyzie; problemy odpowiedzialności biegłych.
  6. Ubezpieczenie biegłych: obowiązkowe czy nieobowiązkowe.

 

Ad. 1. Głównym powodem zwołania Kongresu była informacja, iż Ministerstwo Sprawiedliwości opracowało projekt ustawy o biegłych, który miał być szybko przyjęty przez Sejm. Dlatego zamieściliśmy ten projekt na stronie internetowej Kongresu, aby organizacje zrzeszające biegłych sądowych i rzeczoznawców miały możliwość zgłoszenia uwag, propozycji, poprawek, wniosków itd. Owocem obrad I Kongresu było włączenie zespołu powołanego w trakcie Kongresu do prac Ministerstwa Sprawiedliwości nad tworzeniem tego aktu prawnego (dane na ten temat umieszczone są na stronie www.1KNS.pl). Niestety ustawa, która wówczas przeszła cały proces wstępnej legislacji, została tak zmieniona, iż uznano że nie nadaje się do uchwalenia. W związku z tym nadal aktualna jest potrzeba przygotowania projektu takiej ustawy, w której zawarte byłyby wszystkie kwestie, które utrudniają działalność biegłych sądowych i które sprzyjałyby zwiększeniu efektywności opiniowania. Jest przy tym istotne, aby taki projekt powstał przy czynnym udziale środowiska biegłych. Jednym z takich ciągle niezałatwionych problemów jest konieczność docenienia pracy biegłych i wprowadzenia zasad  godziwego ich wynagradzania stosownie do kompetencji. Dlatego prosimy, aby  uwagi i wnioski dotyczące przyszłych regulacji statusu biegłych były nadsyłane na adres mailowy Komitetu Organizacyjnego IVKNS: biuro@4kongres.pl

 

Ad. 2. Drugim celem IV Kongresu jest zachęcenie stowarzyszeń i organizacji pozarządowych do przedstawienia na swoich stronach internetowych oraz stronie Kongresu swojego dorobku opiniodawczego, organizacyjnego, szkoleniowego 
i naukowego. Działania takie pozwolą lepiej przeciwstawić się informacjom, jakie pojawiają się w mediach, które z reguły przedstawiają tylko w sposób krytyczny, a często nieprawdziwy i tendencyjny, działalność biegłych i rzeczoznawców oraz deprecjonują ich opinie. Przedstawienie takich informacji w Internecie ułatwi także  prokuratorom i sądom oraz osobom prywatnym znalezienie odpowiednich i kompetentnych ekspertów, którzy będą gwarantowali odpowiedni poziom opinii.

 

Ad. 3. Metody i kierunki poprawy jakości i efektywności opiniowania były omawiane już poprzednio na kolejnych Kongresach. Wskazywano na rozwiązania europejskie: e-biegły, digitalizacja akt, przesłuchiwanie biegłych drogą telekonferencji (Skype), standaryzacja treści i jakości ekspertyz z różnych dziedzin wiedzy. Dla przykładu, w Polsce nie ma standardu opinii psychologicznej, zmienne standardy stosowane są przy wydawaniu opinii sądowo-psychiatrycznych bądź niektórych kryminalistycznych.

 

Ad. 4. Zmiana zasad działania wymiaru sprawiedliwości i sposobu  funkcjonowania w nim biegłych i rzeczoznawców wymaga nie tylko zmian legislacyjnych, ale i drobnych usprawnień, mających znaczenie pragmatyczne, praktyczne. Jednym z kierunków takich działań jest zredukowanie rozbudowanych nadmiernie biurokratycznych procedur; na przykład opłacenie przesyłki pocztowej akt wymaga zatwierdzenia przez sąd i wydania stosownego postanowienia, mimo że nie ma to żadnego wpływu na cenę tego przedsięwzięcia, natomiast angażuje kilka osób. Należy także usprawnić komunikację z biegłymi, poprzez korzystanie z poczty elektronicznej itp.

 

Ad. 5. Potrzeba dyskusji nad problemem odpowiedzialności biegłych wynika ze zmiany przepisów Kodeksu karnego, który w art. 233 wprowadził absurdalne pojęcie  opinii nieumyślnie fałszywej. Problem ten był przedmiotem dyskusji w czasie II Kongresu Praw Obywatelskich (por. materiały z sesji 18 z dn. 14 grudnia 2018 r. www.rpo.gov.pl/pl/content/panel/sesja-18-konieczne-zmiany-w-systemie-bieg%C5%82ych-s%C4%85dowych-blok-d). Prosimy o przyłączenie się do tej dyskusji i przesłanie uwag i propozycji na adres biuro@4kongres.pl, gdyż problem ten ma niebagatelne znaczenie dla niezależności i jakości

opiniowania.

 

Ad. 6. W Polsce procesy biegłych pociąganych do odpowiedzialności karnej lub cywilnej należą (jeszcze) do rzadkości. Jednak można zasadnie zakładać, że zwiększająca się świadomość prawna społeczeństwa oraz medialne pokazywanie błędnych opinii będzie powodować zwiększenie się liczby takich spraw. Dlatego celowe jest rozwijanie systemu powszechnego ubezpieczania się biegłych. Prosimy zatem o wypowiedzi również w tej sprawie.

Jeszcze raz przypominamy, że podobnie jak w czasie przygotowań do poprzednich Kongresów, chcielibyśmy, aby strona internetowa www.4kongres.pl  stała się żywym, aktywnym forum, zawierającym wypowiedzi biegłych i rzeczoznawców. 


Przewodniczący Komitetu Organizacyjnego   
dr med. Jerzy Pobocha

 

Przewodniczący Rady Naukowej Kongresu
prof. dr Tadeusz Tomaszewski


 

 

Głos jednego z biegłych sądowych

 

Jestem biegłym sądowym w dziedzinie psychiatrii przy Sądzie Okręgowym w Legnicy. Dnia 28 czerwca 2018 roku Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok w którym min. uznał za niekonstytucyjny paragraf 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013 roku określającego stawkę wynagrodzenia biegłych. Od dawna oczywistym faktem jest stan niedoboru biegłych sądowych, w szczególności w deficytowych dziedzinach medycyny min. w psychiatrii. Paragraf 2 dawał możliwość uzyskania wynagrodzenia za godzinę pracy biegłego bez tytułu naukowego w przedziale 1,28 % do 1,81 % "kwoty bazowej" co w ostatnim roku dawało kwotę w przedziale 22,90 zł-32,39 zł. Umożliwiało to w przypadku skomplikowanych opinii, w których niezbędna była analiza wielu tomów akt uzyskanie a miarę adekwatnego wynagrodzenia po rozpisaniu godzinowym karty pracy biegłego. Liczba godzin przeznaczonych do sporządzenia opinii podlegała ocenie Sądu. Stawka godzinowa umożliwiała uzyskanie również jakiegokolwiek wynagrodzenia za stawiennictwo w Sądzie celem uczestniczenia w rozprawie. Od dnia 9 stycznia 2019 roku od kiedy przepis wszedł w życie maksymalna kwota jaką może uzyskać biegły sadowy psychiatra za opinią sądowo psychiatryczną sporządzoną w warunkach ambulatoryjnych wynosi wg tabeli stanowiącej załącznik do rozporządzenia 10,72 % kwoty bazowej co daje 191,83 zł. Jest to kwota która w przypadku wielu opinii jest kwotą nie do zaakceptowania. Poświęcenie wielu godzin pracy za takie wynagrodzenie będzie dla większości z nas niemożliwe do zaakceptowania i spowoduje odstąpienie od roli biegłego. W wielu wydanych opiniach do niedawna akceptowane były kwoty wielokrotnie wyższe- adekwatne do poziomu złożoności opinii i ilości załączonego materiału w aktach. Powodowało to dodatkową motywację oprócz poczucia pełnienia obowiązku w służbie publicznej. Proszę o pilną interwencję w tej sprawie.

 

Łącze wyrazy szacunku (biegły z zakresu psychiatrii)

 

Głos jednego z biegłych sądowych

Zapoznałem się z projektem ustawy o biegłych autorstwa Ministerstwa Sprawiedliwości ze strony www. 4kongres.pl. W mojej ocenie projekt jest warty procedowania. Dobrze, że uwzględnia procedurę certyfikacji i oceny kompetencji biegłego.

Pragnę jednak złożyć „wniosek formalny” dotyczący uzupełnienia normy prawnej z art. 7 ustawy o biegłych.

 

Otóż art. 7 ustawy o biegłych stanowi, że: „ Czynności biegłego związane z dostępem do informacji niejawnych wykonuje osoba dopuszczona do informacji niejawnych zgodnie z przepisami ustawy z dnia 5 sierpnia 2010r., o ochronie informacji niejawnych (Dz.U. z 2019r., poz. 742 t.j.).”

 

Wykładnia językowa przepisu art. 7 ustawy o biegłych, nie uwzględnia aktualnie obowiązującego systemu prawa w RP. Bowiem dotyczy expressis verbis postępowania na podstawie ustawy o ochronie informacji niejawnych. Żeby uwzględnić obecnie obowiązujący stan prawny, należałoby – w tym przypadku – stosować - konieczną wykładnię systemową przepisu.

Uzasadnieniem dla mojego wniosku jest: § 10 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 września 2017r., w sprawie sposobu postępowania z protokołami przesłuchań i innymi dokumentami lub przedmiotami, na które rozciąga się obowiązek zachowania w tajemnicy informacji niejawnych albo zachowania tajemnicy związanej z wykonywaniem zawodu lub funkcji (Dz.U. poz. 1733), który stanowi: „ Udostępnienie dokumentów, akt lub przedmiotów oznaczonych klauzulą tajności biegłemu, tłumaczowi lub specjaliście następuje na podstawie zarządzenia prezesa sądu, a w postępowaniu przygotowawczym - na podstawie zarządzenia prokuratora, tylko w zakresie niezbędnym do wykonania czynności procesowej. Przepisy § 6, 8 i 9 stosuje się odpowiednio”.

Zatem przepis art. 7 ustawy, w takiej formie i o takiej treści jak się proponuje obecnie – ograniczałby dostęp biegłemu do akt lub przedmiotów oznaczonych klauzulą tajności – tylko w zakresie niezbędnym do wykonania czynności procesowej – co w praktyce często występuje. W przypadku braku uwzględnienia tej propozycji wystąpi luka prawna w przepisach.

 

Stąd proponuję, aby norma prawna art. 7 ustawy o biegłych brzmiała następująco:

 

„ Czynności biegłego związane z dostępem do informacji niejawnych wykonuje osoba dopuszczona do informacji niejawnych zgodnie z przepisami ustawy z dnia 5 sierpnia 2010r., o ochronie informacji niejawnych (Dz.U. z 2019r., poz. 742 t.j.) oraz na podstawie innych ustaw”.

 

Biegły sądowy z listy Sądu Okręgowego w Warszawie

Głos jednego z biegłych sądowych

Wyrażam NADZIEJĘ, że uchwalicie Państwo apel do SN o uchylenie Uchwały SN z 28 listopada 1974 i Postanowienia SN z 28 maja 1997 ze nie jest dopuszczalna /!!/ droga sądowa dla dochodzenia przez biegłego wynagrodzenia za opinie. Wskutek takich uchwal nie stać mnie na wyjazd na także mój kongres.

Głos jednego z biegłych sądowych

Wybieram się na 4 kongres i mam nadzieję, że będą tam poruszone istotne tematy. Jestem czynnym biegłym sądowym i cały czas żywo interesuję się pracami nad ustawą o biegłych, jednak z niepokojem patrzę na kolejne proponowane teksty.Wydaje mi się, że powstanie ustawy w wielu już przedstawianych przez lata wersjach jest zadaniem zbyt obszernym i trudnym lub niewygodnym dla kogoś.

Proponowałbym zacząć może od rozwiązania na początek najprostszego, ale wielce istotnego problemu - stawek biegłych. Ważne są także nieuzasadnione obniżanie wynagrodzeń za opinie, przeciągające się terminy wypłat i grożenie karami lub karanie biegłych, którzy solidnie opiniują ale

niestety nie w ekspresowych terminach.

Do napisania tego tekstu, oprócz palących problemów środowiska skłoniła mnie także informacja o uregulowaniu w październiku bieżącego roku stawek za tłumaczenia /Rozporządzenie w załączeniu/, a wcześniej zmiana Ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

 

Do pobrania: wynagrodzenia tłumaczy

Telefon:

dr med. Jerzy Pobocha 605-053-894
Adela Sobina 506-728-740

 

E-mail:

e-mail: biuro@4kongres.pl

 

Adres:

ul. Juranda 1
71-156 Szczecin

 

DANE KONTAKTOWE

4 KONGRES NAUK SĄDOWYCH

O kongresie

Komitet organizacyjny

Organizacje uczestniczące

Opłaty i karta uczestnictwa

Aktualności

Galeria

Do pobrania

2 Kongres Nauk Sądowych

Wykonanie: Joanna Jabłońska

1 Kongres Nauk Sądowych

3 Kongres Nauk Sądowych